Nieuwsflits Stad en Regio

VNG en Platform31 starten een expertisecentrum om de uitvoeringskracht van gemeenten in de woningbouwopgave te versterken. Ze brengen daarvoor relevante werkwijzen, instrumenten en kennis bijeen, zodat gemeenten deze kunnen toepassen. Gemeenten kunnen straks via een centraal kennisportaal vragen stellen, kennis vinden en gebruikmaken van praktijkvoorbeelden, leergangen en trainingen. Publieke en private partijen – zoals architecten, ontwikkelaars, bouwbedrijven, adviesbureaus en woningcorporaties – worden uitgenodigd hun kennis te delen.  (Platform31, 22 januari 2026) Lees verder ...

Woensdag 21 januari spraken Bouwend Nederland, VNO-NCW, Natuurmonumenten en Natuur en Milieu met de formerende partijen over oplossingen voor het stikstofprobleem. De organisaties stellen een pakket voor dat het stikstofprobleem structureel moet oplossen. Het levert 40% reductie in 2030 en 50% in 2035, vraagt 19 miljard euro investering, en combineert landelijke maatregelen met beschermingszones rond Natura 2000 en duidelijke reductiedoelen per bedrijf om vergunningverlening weer vlot te trekken.  (GroeneRuimte Nieuws, 23 januari 2026) Lees verder ...

Het Rijk wil meer woningen, meer energie-infrastructuur en meer ruimte voor natuur, maar maakt nog onvoldoende scherpe keuzes. Dat stelt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een reflectie op de Ontwerp-Nota Ruimte. Volgens het PBL bevat de nota goede ambities, maar is aanscherping nodig om te voorkomen dat ruimtelijke plannen vastlopen op schaarse ruimte, water, energie en natuur. (RO Magazine, 23 januari 2026) Lees verder ...

Het vergunningensysteem verkeert vanwege de stikstofproblematiek in zwaar weer en de werkdruk bij vergunningverlening en planvorming neemt verder toe. De VNG vraagt bij de Kamer aandacht voor voldoende tijd en capaciteit om beleid uitvoerbaar te houden en ruimtelijke ontwikkeling niet te laten stilvallen.  (VNG Nieuws, 26 januari 2026) Lees verder ...

Sinds 2018 investeert het Rijk, samen met een groot aantal regio’s, in Regio Deals om de brede welvaart in Nederland te versterken. Van Zeeuws-Vlaanderen tot Oost-Groningen en van de Waddeneilanden tot Zuid-Limburg: er is inmiddels meer dan 3,7 miljard euro aan projecten opgestart om regionale uitdagingen aan te pakken. De resultaten tot nu toe zijn veelbelovend, maar de echte winst – een ‘vliegwieleffect’ om de brede welvaart in de regio’s structureel te verbeteren – moet de komende jaren nog worden verzilverd. Dit artikel maakt de tussenbalans op.   (Gebiedsontwikkeling.nu, 26 januari 2026) Lees verder ...

Hoogbouw zonder collectieve ruimte is verleden tijd. Zeker bij stedelijke verdichting moeten woontorens actief bijdragen aan ontmoetingsplekken en voorzieningen. ‘Nieuwe projecten kunnen eigenlijk niet meer zonder’, klonk het op Festival Stad in Den Haag. Zonder gedeelde ruimtes dreigen nieuwe woonprojecten leefbaarheid te ondermijnen in plaats van te versterken.  (Stadszaken, 26 januari 2026) Lees verder ...

Om de vele transities waar Nederland de komende jaren voor staat goed te laten landen, is goed opdrachtgeverschap van het grootste belang. Hoe kijken oud-juryleden van de rijksprijs Gouden Piramide terug op hun deelname, wat nemen ze daarvan mee voor hun eigen vak en hoe kijken zij aan tegen de grote verbouwing van Nederland – en de rol van opdrachtgevers daarbij? In het derde artikel van een vierluik spreken oud-juryleden Ira Koers, David Hamers, Rudy Stroink en Guido Wallagh over wonen, werken en leven in Nederland.  (Gebiedsontwikkeling.nu, 22 januari 2026) Lees verder ...

In een samenleving waarin de huishoudens steeds kleiner worden, ligt er voor ontwikkelaars, ontwerpers en gemeenten een maatschappelijke opgave om gebouw- en buurtbewoners samen te brengen. Ontmoeting stimuleren: hoe geven we daar vorm aan in de dagelijkse praktijk – waarin ook tal van andere vraagstukken om de voorrang strijden? Stadsontwikkelaar Christiaan Groeneweg (BPD Bouwfonds Gebiedsontwikkeling) en architect Evert Kolpa (Van Bergen Kolpa Architecten) gaan erover in gesprek. Conclusie: van bovenaf sturen is uit den boze, maar de randvoorwaarden creëren kan zeker wel. (Gebiedsontwikkeling.nu, 21 januari 2026) Lees verder ...

In een nieuw verschenen magazine geven provincie Groningen, ruimtelijke kwaliteitsorganisatie Libau en architectuurcentrum GRAS tips aan medewerkers op gemeentelijk en provinciaal niveau. Hoe zijn alle gereedschappen voor ruimtelijke ingrepen goed en samenhangend in te zetten – in Groningen (en daarbuiten)?  (Gebiedsontwikkeling.nu, 20 januari 2026) Lees verder ...

De regeringscommissaris voor de Omgevingswet Kars de Graaf heeft voor de tweede keer een advies gegeven over de doorwerking van een concept wetsvoorstel op het stelsel Omgevingswet. De regeringscommissaris voor de Omgevingswet geeft advies over de consultatieversie van het voorstel voor de Wet op de defensiegereedheid. Het wetsvoorstel regelt uitzonderingen op inhoudelijke en procedurele bepalingen van de Omgevingswet. De regeringscommissaris doet in het advies 6 aanbevelingen voor nadere toelichting of heroverweging van delen van het voorstel.  (Informatiepunt Leefomgeving, 23 januari 2026) Lees verder ...

Nederland is volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid onvoldoende voorbereid op extreme regen, nu én in de toekomst. De risico’s worden onderschat, maatregelen blijven versnipperd en concrete doelen ontbreken. De OVV waarschuwt dat vitale infrastructuur, ziekenhuizen en kwetsbare wijken hierdoor ontwricht kunnen raken. Het kabinet moet zorgen voor meer centrale sturing, betere waarschuwingen en strengere eisen voor klimaatbestendige woningen en infrastructuur.  (NOS Nieuws, 22 januari 2026) Lees verder ...

Het omgevingseffectrapport ‘Herziening Omgevingsbeleid provincie Zuid-Holland’ geeft veel en goede milieu-informatie voor de besluitvorming. Op onderdelen is nog aanvullende informatie nodig. Dat zegt de Commissie voor de milieueffectrapportage in een advies over het rapport. Zo is nog niet duidelijk gepresenteerd of met de herziening van het beleid de gestelde doelen worden bereikt. De provincie Zuid-Holland heeft de commissie gevraagd de inhoud van het rapport te beoordelen.   '    (GroeneRuimte Nieuws, 20 januari 2026) Lees verder ...

In Nederland zijn veel alleenwonenden. Deze eenpersoonshuishoudens houden de druk op de woningmarkt groot. Woningdelen zou een oplossing kunnen vormen voor de woningnood. Daar lijkt voldoende animo voor en het kan bovendien gunstige effecten hebben voor de volksgezondheid.  (ESB, 27 januari 2026) Lees verder ...

De VNG steunt de novelle bij de Wet versterking regie volkshuisvesting omdat twee ingrepen in de gemeentelijke autonomie worden teruggedraaid. Tegelijk blijft de VNG kritisch: het nieuwe verbod voor gemeenten om beroep aan te tekenen tegen projecten in buurgemeenten moet van tafel, en het ontwerp‑Besluit regie volkshuisvesting schiet volgens de VNG nog op meerdere punten tekort.  (VNG Nieuws, 27 januari 2026) Lees verder ...

Woningbouw moet meer zijn dan een kwantitatieve opgave, stelt het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs (CRa). In een brief aan de formerende partijen en de Tweede Kamercommissie VRO doen zij twaalf aanbevelingen voor een toekomstbestendige volkshuisvesting en woonomgeving. Het gaat niet alleen om huizen, maar ook om gemeenschappen en leefkwaliteit.  (Stadszaken, 26 januari 2026) Lees verder ...

Woningcorporaties werken hard aan de afspraken die ze met het kabinet maakten. De nieuwbouwproductie zit in de lift en ze steken meer geld in onderhoud en verduurzaming. Nieuwe berekeningen laten echter zien dat corporaties dat financieel niet volhouden: er ontstaat een tekort van bijna € 20 miljard. Aedes herhaalt haar oproep in een brief aan de Tweede Kamer naar aanleiding van de behandeling van de VRO-begroting voor 2026 op dinsdag 13 januari 2026.  (Aedes Nieuws, 26 januari 2026) Lees verder ...

Het moet makkelijker worden om woningen te delen. Daarom werken corporaties, gemeenten, studentenorganisaties en het ministerie van VRO aan een registratie- en matchingsysteem. De Utrechtse woningcorporatie Woonin kan niet wachten en roept gemeenten op regels rondom woningdelen alvast te vereenvoudigen.  (Stadszaken, 23 januari 2026) Lees verder ...

De nieuwbouw van woningen trekt de komende jaren stevig aan. Na een dieptepunt van 68.000 opgeleverde woningen in 2025 verwacht het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) een toename tot 80.000 in 2026 en 84.000 in 2027. Dat is nog altijd minder dan de 100.000 nieuwe woningen die het kabinet graag ziet.     (EIB, 22 januari 2026) Lees verder ...

Een bestaande koopwoning in Nederland was in 2025 gemiddeld 8,6 procent duurder dan in 2024. In Drenthe was de prijsstijging met 11,1 procent het grootst. Verder was het aantal woningtransacties in Nederland 15,6 procent groter dan in 2024. De stijging van het aantal verkochte appartementen was met 24,6 procent het grootst. Dit blijkt uit onderzoek naar de prijsontwikkeling van bestaande particuliere koopwoningen in Nederland van het CBS en het Kadaster. (CBS, 22 januari 2026) Lees verder ...

Rotterdamse corporaties gaan dit en volgend jaar 3800 huurwoningen bouwen. Dat is afgesproken met de gemeente Rotterdam. Er wordt ook gesloopt om ruimte te maken, maar er komen uiteindelijk meer woningen bij dan er verdwijnen. Nieuwe woningen zijn hard nodig: het aantal woningzoekenden groeit en de wachtlijsten zijn lang. (RTV Rijnmond, 22 januari 2026) Lees verder ...

Sinds de invoering van de opkoopbescherming op 1 april 2022 is het aandeel koopwoningen dat wordt opgekocht door beleggers sterk gedaald, stelt de gemeente Amsterdam in een evaluatie. ‘Deze maatregel helpt woningen beschikbaar te houden voor Amsterdammers’, zegt wethouder Zita Pels.  (Stadszaken, 20 januari 2026) Lees verder ...

De Raad van State heeft het gewijzigde bestemmingsplan voor Beurskwartier 1 in Utrecht definitief goedgekeurd. Daarmee is de weg vrij voor de bouw van ruim 3.300 woningen in de nieuwe Utrechtse stadswijk tussen station Utrecht Centraal en de Jaarbeurs. De uitspraak maakt een einde aan jarenlange juridische procedures.

Voor het eerst publiceert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in 2026 statistieken die zijn gebaseerd op de nieuwe SBI-codes (Standaard Bedrijfsindeling): SBI 2025. Deze nieuwe codes komen in de plaats van SBI 2008. De economie verandert constant. Er komen nieuwe activiteiten bij die zuiverder geregistreerd kunnen worden. Hierdoor kan het CBS de economie veel exacter in kaart brengen. (CBS, 22 januari 2026) Lees verder ...

Amsterdam krijgt ondanks het landelijke verbod toch een hyperscale‑achtig datacenter van Microsoft, doordat het project is opgeknipt in drie losse torens. Samen verbruiken ze evenveel stroom als alle huishoudens in Haarlem, terwijl de regio al kampt met zware netcongestie. Critici vrezen dat woningbouw en andere aansluitingen hierdoor verder in de knel komen. Ook is er politieke ophef omdat Microsoft de enige klant blijkt, terwijl eerder werd gesproken over meerdere gebruikers. (Binnenlands Bestuur, 26 januari 2026) Lees verder ...

De G4 trok herfst vorig jaar al verontrust aan de bel bij minister Hermans van Klimaatzaken en Groene Groei over de aansluiting van nieuwe huizen op het elektriciteitsnet. Ondanks de urgentie is de situatie rond de netcongestie nog altijd kritiek. Met grote gevolgen voor de woningbouw, vooral in gemeente Utrecht. (Gemeente.nu Nieuws, 20 januari 2026) Lees verder ...

De Nederlandse isolatiesector ziet de vraag naar werkzaamheden in 2025 opnieuw scherp dalen, vooral in de particuliere markt voor spouwmuurisolatie. Ondernemers waarschuwen dat banen verdwijnen en isolatiecapaciteit verloren dreigt te gaan. Daarnaast wordt het halen van de klimaat- en energiebesparingsdoelen moeilijker.  (Gemeente.nu Nieuws, 22 januari 2026) Lees verder ...

Het Eindhovense stadhuis heeft een nieuw ‘energiedak’ dat stroom én warmte opwekt. De combinatie is volgens de gemeente uniek. Die energie wordt gebruikt voor het pand zelf én voor toekomstige gebouwen rond het Stadhuisplein, via een nieuw warmtenet.   (Stadszaken, 22 januari 2026) Lees verder ...

Zweden is voor veel Nederlandse gebiedsontwikkelaars een inspiratiebron als het gaat om duurzaamheid. Alleen is de vraag: hoe duurzaam zijn Zweedse gebiedsontwikkelingen nou echt en wat komt er terecht van al die ambities? Janneke van der Leer promoveerde in Zweden op dit onderwerp en ontdekte een kloof tussen de initiële doelen en de uiteindelijke resultaten.  (Gebiedsontwikkeling.nu, 23 januari 2026) Lees verder ...

Onderzoeksbureau CE Delft heeft onderzocht welke bijdrage decentrale overheden kunnen leveren aan de mobiliteitstransitie. Daaruit blijkt dat gemeenten de CO₂‑uitstoot in 2030 in theorie met maximaal 40% kunnen verminderen, terwijl provincies ongeveer 5% reductie kunnen realiseren.  (Gemeente.nu Nieuws, 19 januari 2026) Lees verder ...

Energiegemeenschappen spelen een steeds belangrijkere rol in de Nederlandse energietransitie. De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen heeft Haskoning gevraagd wat de waarde van energiegemeenschappen voor kleine kernen in de regio kan zijn. Om antwoord te krijgen op deze vraag heeft Haskoning heeft twee gebieden onderzocht in de gemeenten Overbetuwe en Rheden. Volgens het rapport zorgen energiegemeenschappen niet alleen voor meer betrokkenheid en sociale samenhang, maar dragen ze ook bij aan een robuuster en toekomstbestendig energiesysteem.  (Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, 19 januari 2026) Lees verder ...

Breda en Enexis botsten over de plaatsing van honderden nieuwe transformatorhuisjes. De gemeente voelde zich onder druk gezet en vreesde verlies van regie, terwijl Enexis snelheid wilde vanwege de netcongestie. Na bemiddeling is een nieuwe overeenkomst gesloten die gemeenten meer zeggenschap geeft, waardoor de samenwerking weer op gang komt. (Binnenlands Bestuur, 22 januari 2026) Lees verder ...

De energie-infrastructuur is een belangrijk knelpunt in de energie­transitie. Het uitbreiden van de nationale infrastructuur is duur: lokale energieopwekking kan de nationale infrastructuur ontlasten en de transitie goedkoper maken. (ESB, 16 januari 2026) Lees verder ...

Er is grote onrust binnen de gemeente Lelystad. De meerderheid van het college van burgemeester en wethouders trekt de vakbekwaamheid van ambtenaren in twijfel. Die zouden bijvoorbeeld de uitvoering van beleid tegenwerken, waardoor onder meer de uitvoering van de jeugdhulp en woningbouw vertraging oplopen. Het college heeft de gemeentesecretaris opdracht gegeven voor een onderzoek. (Omroep Flevoland, 21 januari 2026) Lees verder ...

-  SEO rapport `Regeldruk bij woningcorporaties` | Tweede Kamer der Staten-Generaal

-  Kennisgeving Voornemen en Participatieplan Energieproject Kompas, Ministerie van Klimaat en Groene Groei (Staatscourant, 27 januari 2026)

Autogebruik brengt aanzienlijke verborgen gezondheidskosten met zich mee, vooral doordat mensen minder bewegen. De gezondheidswinst van lopen en fietsen is vele malen groter dan de schade van emissies en congestie. Daarom pleiten de auteurs voor hoger beprijzen van autogebruik en sterke investeringen in actieve mobiliteit en OV, omdat elektrificatie alleen deze gezondheidsimpact niet wegneemt. (ESB, 21 januari 2026) Lees verder ...

Gemeenten zien Europa vooral als een aanvullende bron voor het verwerven van fondsen en subsidies. Om echt van Europese samenwerking te kunnen profiteren, moeten gemeenten eerst het bewustzijn daarover in de eigen organisatie versterken en werken aan een eigen Europese strategie, vinden Pieter Jeroense en Mendeltje van Keulen. In dit essay geven ze alvast een voorzet. (Binnenlands Bestuur, 24 januari 2026) Lees verder ...

Als er natuur moet verdwijnen, dan is het voor de plantendiversiteit schadelijker om veel kleine gebieden op te offeren dan enkele grote. Dat suggereert een nieuwe modelstudie van Utrechtse ecologen die daarover hebben gepubliceerd in het vakblad Ecosphere. Uit hun studie blijkt dat meer realistische wiskundige modellen, die rekening houden met verschillen in de manier waarop plantensoorten zich verspreiden, een groter verlies aan plantensoorten voorspellen bij het verdwijnen van leefgebieden dan eerder gepubliceerde modellen waarbij deze verschillen niet waren meegenomen.   '' (GroeneRuimte Nieuws, 23 januari 2026) Lees verder ...

In steeds meer gemeenten krijgt centrummanagement een structurele plek. Dan gaat het al lang niet meer over het ophangen van de kerstverlichting. De organisatie zorgt voor verbinding tussen alle stakeholders en draagt bij aan een toekomstbestendig centrum, zeggen centrummanagers uit onder meer Utrecht, Tilburg en Nieuwkoop. ‘Zonder regie blijven initiatieven versnipperd.’ (Stadszaken, 22 januari 2026) Lees verder ...

In het digitale tijdperk moeten centrumgebieden hun meerwaarde meer dan ooit verdienen. Een goede programmering van diverse, complementaire activiteiten is daar onderdeel van. Maar hoe borg je ruimte voor activiteiten die veel waarde, maar minder huur opbrengen? Deze en andere vragen staan centraal in de nieuwe publicatie ‘De moderne agora – Gedeeld verlangen’ van stichting De Nieuwe Winkelstraat (DNWS).  (Stadszaken, 24 januari 2026) Lees verder ...

De Beroepsvereniging van Nederlandse Stedenbouwkundigen en Planologen viert haar 25-jarig bestaan. Een mooie aanleiding om te onderzoeken hoe het vak van de stedenbouw er voor staat. Op 30 januari verschijnt het vuistdikke jubileumboek, ruim 1.200 pagina’s met projecten van de leden. BNSP-voorzitter Eric van der Kooij vertelt over hoe de vereniging aan de weg timmert. (Gebiedsontwikkeling.nu, 26 januari 2026) Lees verder ...

In het Rotterdamse Keilekwartier wil de gemeente op termijn 1.200 tot 1.700 woningen realiseren, terwijl creatieve makers en ondernemers een vaste plek behouden. Door wonen en werken samen te ontwikkelen kiest Rotterdam voor een stapsgewijze gebiedsaanpak, met bestaande initiatieven als uitgangspunt, blijkt uit het door het college van B en W vastgestelde gebiedsambitiedocument. (Persbericht gemeente Rotterdam, 21 januari 2026) Lees verder ...

Het gebied Randstad 20 en 21, nu nog vooral een bedrijventerrein, krijgt de komende jaren een compleet nieuw gezicht. Met circa 2.200 nieuwe woningen, meer groen, voorzieningen dichtbij en betere verbindingen groeit dit deel van Randstad uit tot een levendige stadswijk die het centrum van Almere versterkt. Het college legt het Ontwikkelkader Randstad 2.0 nu voor aan de gemeenteraad. Als de raad instemt, kan de verdere uitwerking in stappen van start gaan.   (Gemeente Almere, 21 januari 2026) Lees verder ...

Een jaar voor een belangrijke deadline voldoet nog geen enkele Nederlandse sloot, beek of rivier aan de Europese kwaliteitseisen. De Nederlandse wateren behoren al langer tot de slechtste van Europa, en de laatste jaren is zelfs sprake van achteruitgang. Dit blijkt uit een analyse door Nieuwsuur van meetgegevens voor de Kaderrichtlijn Water (KRW).  (Nieuwsuur, 22 januari 2026) Lees verder ...

Het wereldwijde watersysteem verkeert in ernstige problemen en functioneert op veel plaatsen niet meer. Dat concludeert een nieuw rapport van de Verenigde Naties (VN). In meerdere regio’s gebruiken landen structureel meer water dan er beschikbaar is, waardoor watertekorten snel toenemen. (The Post Online, 25 januari 2026) Lees verder ...

Vier partijen in Noord-Nederland zijn erin geslaagd om medicijnresten uit gezuiverd rioolwater op de locatie bij de zuivering in Garmerwolde zó effectief te verwijderen dat het niet alleen voldoet aan de strenge Europese normen van 2045 maar ook een duurzame bron kan worden voor industriewater. Waterschap Noorderzijlvest, industriewaterproducent North Water, waterlaboratorium WLN en kennisinstelling Centre of Expertise Watertechnology concluderen dit na drie jaar gezamenlijk onderzoek binnen het project REGAIN.    (GroeneRuimte Nieuws, 26 januari 2026) Lees verder ...