Nieuwsflits Stad en Regio

AI en data veranderen hoe we keuzes maken in de ruimtelijke ordening. Dit nummer van ROmagazine verkent hoe technologie de sector versnelt, verrijkt en uitdaagt. Met artikelen over verantwoord inzetten van AI,  tijdwinst door AI bij vergunningverlening (in Aalten en Winterswijk), lokale AI en publieke regie (een reflectie op de nieuwe machtsverhoudingen), met digitale hulpmiddelen meer uit bewonersgesprekken halen, vier tools voor de ruimtelijke professional, hoe de stad kan leren van interacties tussen AI-agents van burgers en die van de stad, 'geospatial knowledge graphs' (maken onzichtbare relaties in de ruimte zichtbaar en doorzoekbaar), de fysieke voetafdruk van AI, het borgen van datakwaliteit en functies mengen met hulp van data-analyses en 'digital twins'.. Verder artikelen over de spoorbeheerder als actieve ruimtelijke partner. van overheden en

De brede welvaart in Nederland is hersteld van de daling tijdens de coronajaren en staat inmiddels op het hoogste niveau sinds de start van onze meting in 2003. Na een terugval in de periode 2020–2022 wordt de groei sindsdien vooral gedreven door stijgende inkomens en een toename van tevredenheid en geluk. De brede welvaart verschilt tussen regio's en is het hoogst in Oost-Zuid-Holland, Zuidwest-Friesland en de Achterhoek. (Rabobank, 02 juli 2026) Lees verder ...

De huidige manier van werken aan gezonde gebiedsontwikkelingen is qua financiële logica vooral ingericht op de korte termijn, stellen onderzoekers. Daarom komen vijf partijen met een nieuwe handreiking om gezondheid structureel mee te nemen in gebiedsontwikkeling. Daarmee wordt tevens de maatschappelijke waarde op de lange termijn gerealiseerd, stellen Marloes van der Klauw en Vincent Luyendijk. (Gebiedsontwikkeling.nu, 30 juni 2026) Lees verder ...

Tijdens de Dag van de Ontwerpkracht in Almere is op 30 juni de publicatie ‘Gids - Ontwerpen aan onze toekomst’ gepresenteerd. Voor de publicatie, een initiatief van Platform Ontwerp NL en de Actieagenda Ruimtelijk Ontwerp, zijn honderd ontwerpend onderzoeken uit de afgelopen tien jaar geanalyseerd. De lessen daaruit zijn vertaald naar praktische inzichten voor opdrachtgevers en ontwerpers die werken aan de ruimtelijke opgaven van Nederland. De publicatie is een eerste stap in het beter begrijpen en benutten van de kracht van ontwerpend onderzoek. (ruimtelijkeordening.nl, 01 juli 2026) Lees verder ...

In Blauwe Kamer (nr 2)  buigen gasthoofdredacteuren Michelle Provoost en Wouter Vanstiphout zich over de de aanpak van complexe opgaven. Hun vertrekpunt is niet te handelen vanuit processen of theoretische modellen, maar vanuit pragmatiek en gezond verstand. Ze formuleren motto's zoals 'nooit meer slopen' en 'elke nieuwe wijk Parisproof' om via de weg complexe systemen te veranderen. Ze interviewen Melanie Schmit (Housing First-beweging) over het principe 'een huis voor iedereen', Hans Stegeman (econoom) over wat nodig is om tot een andere economie te komen en Ronald Buiting (ecoloog) over zijn stelregel 'alles groen, tenzij'. Verder in dit nummer een portret van Yoran van Boheemen en Femke Visser van bureau LOF, een reportage over de stand van zaken van de bouwlocatie Rijnenburg en twee projecten: nieuwe buurtschappen van Veghels Buiten en een passerelle in het Zwolse stationsgebied. (Blauwe Kamer, 03 juli 2026) Lees verder ...

De leefbaarheid in Nederland daalde voor het eerst sinds de metingen in 2002 licht, maar blijft gemiddeld goed. Vooral in sterk stedelijke gebieden, zoals de vier grote steden (G4) en grote delen van de G40, is de leefbaarheid gemiddeld gedaald. Bewoners ervoeren hier iets meer overlast en onveiligheid en ook de kwaliteit van woningen en de leefomgeving stonden meer onder druk. In gemeenten buiten de G4 en G40 blijft de leefbaarheid licht stijgen, bijvoorbeeld door woningbouw en meer sociale samenhang. (Persbericht ministerie van BZK, 02 juli 2026) Lees verder ...

Omdat de waarde van natuur niet direct zichtbaar is, legt zij het in besluitvorming snel af tegen economische belangen. Er zijn echter steeds meer instrumenten die de waarde van natuur in beeld brengen. Het wordt tijd om deze instrumenten ook te gebruiken in beleid en besluitvorming. (ESB, 30 juni 2026) Lees verder ...

Het RIVM heeft in opdracht van het ministerie van IenW een landelijke inventarisatie uitgevoerd van gebouwen of locaties over, onder of in transportroutes vervoer gevaarlijke stoffen over de weg, vaarweg en het spoor. Hiervoor heeft het RIVM samengewerkt met partijen als ProRail, NS, Rijkswaterstaat, het Landelijk Platform Veiligheid Leefomgeving (LPVL), omgevingsdiensten en gemeenten.  (RIVM, 02 juli 2026) Lees verder ...

Sinds december 2025 geldt de Europese richtlijn bodemmonitoring. Deze verplicht lidstaten onder andere hun bodems te monitoren en de gezondheid ervan te beoordelen. Bodemgezondheid gaat over de mate waarin de bodem bijvoorbeeld water kan vasthouden, koolstof kan opslaan, en voedingstoffen aan planten kan geven. De richtlijn moet binnen drie jaar worden omgezet naar Nederlandse wetgeving; uiterlijk 17 december 2031 moet de bodemgezondheid zijn beoordeeld. Daarna moet Nederland dat elke zes jaar doen. De richtlijn geeft lidstaten veel keuzes hoe ze hem in hun nationale wetgeving gaan invullen. Het RIVM en Wageningen Environmental Research (WENR) hebben deze keuzes op een rij gezet. (RIVM, 02 juli 2026) Lees verder ...

De ruimtelijke inrichting van Nederland bevindt zich op een kantelpunt. Waar decennialang impliciete maar krachtige uitgangspunten richting gaven aan de ontwikkeling van steden en landschap, ontbreekt tegenwoordig een breed gedeeld perspectief. Tegelijkertijd groeit de behoefte aan richting en keuzes: bij overheden, maar ook bij maatschappelijke organisaties, bedrijven en burgers. De vraag is hoe in een complexe, snel veranderende context opnieuw houvast kan ontstaan. Een nieuwe planningsdoctrine kan daarin voorzien, zo stelt Co Verdaas voor. (Gebiedsontwikkeling.nu, 02 juli 2026) Lees verder ...

De Brede Basismonitor Noord-Holland 2026 laat zien dat vooral op het gebied van wonen, natuur en milieu ontwikkelingen onder druk staan. De economie blijft groot en de provincie doet het goed op het gebied van welzijn, samenleving en gezondheid. (Persbericht provincie Noord-Holland, 03 juli 2026) Lees verder ...

Verouderde bedrijfspanden en een gebrekkige ontsluiting domineren het aanzicht van Noordpoort, een industrieterrein aan de noordzijde van Meppel. De komende jaren moet de ‘poort’ gefaseerd uitgroeien tot een stadsentree met een moderne infrastructuur, een waterrijk profiel en 1.000 woningen. (Gebiedsontwikkeling.nu, 06 juli 2026) Lees verder ...

In 2027 kunnen 100.000 nieuwe woningen worden gerealiseerd, zo verwacht ABF Research dat mede in opdracht van het ministerie van BZK periodiek prognoses opstelt over de Nederlandse woningmarkt. Dat schrijft minister Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) aan de Tweede Kamer. Voor de prognose (de Primos-prognose van onderzoeksbureau ABF) wordt data gebruikt zoals het aantal nieuwbouwplannen, afgegeven bouwvergunningen en de CBS bevolkingsprognose. (Persbericht ministerie van BZK, 01 juli 2026) Lees verder ...

Het Rijk en provincies, gemeenten en woningcorporaties werken aan het sneller realiseren van meer aanvullende vormen van huisvesting voor een brede groep woningzoekenden, zoals starters, mensen die acuut een woning nodig hebben en statushouders. De partijen hebben hiervoor zogeheten bouwstenen opgesteld die de opmaat vormen voor bestuurlijke afspraken na de zomer.  (Persbericht ministerie van BZK, 03 juli 2026) Lees verder ...

Het kabinet stelt de komende 4 jaar € 420 miljoen extra beschikbaar voor de bouw van ouderenwoningen. Dat schrijven minister Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) en minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg, Jeugd en Sport) aan de Tweede Kamer. (...) Tot en met 2030 zijn in totaal 290.000 ouderenwoningen nodig. Uit een eerste inventarisatie blijkt dat voor de realisatie van zo’n 215.000 huizen reeds bouwplannen zijn ontwikkeld. (...) Voor de ontwikkeling van de 75.000 resterende ouderenwoningen - vaak zorggeschikte of geclusterde ouderenwoningen - en om de huidige plannen versneld te realiseren, trekt het kabinet de komende vier jaar € 420 miljoen extra uit. (Persbericht ministerie van BZK, 06 juli 2026) Lees verder ...

In het eerste kwartaal van 2026 werden er 5 126 nieuwbouwwoningen verkocht. Dit is 19,1 procent minder dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Het is het derde kwartaal op rij dat het aantal verkochte nieuwbouwwoningen daalt. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Kadaster en Eurostat. (CBS, 06 juli 2026) Lees verder ...

De experts van ABN AMRO houden rekening met een prijsstijging van 3% in 2026 en 4% in 2027. De prijsstijging zwakt af doordat de hypotheekrente is gestegen. De groei van de inkomens en het beperkte woningaanbod stutten de prijzen. Het aantal transacties daalt, dit jaar met 3%, volgend jaar met 4%. Dit komt doordat er minder huurwoningen worden verkocht door beleggers. (Persbericht ABN AMRO, 02 juli 2026) Lees verder ...

Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) wil dat de bestaande woningvoorraad in Nederland beter wordt benut. De minister gaat daarom juridisch borgen dat gemeenten het toevoegen van woningen en woonplekken in bestaande gebouwen faciliteren en belemmeringen voor initiatiefnemers wegnemen. Daarmee wordt het beter benutten van de bestaande woningvoorraad in heel Nederland makkelijker, terwijl gemeenten per wijk en buurt keuzes kunnen blijven maken. (Persbericht ministerie van BZK, 02 juli 2026) Lees verder ...

Twee jaar na de invoering van de Wet betaalbare huur is het voor huurders nóg lastiger geworden om ertussen te komen. Uit cijfers en een rondgang van de NOS langs organisaties en verhuurmakelaars blijkt dat het sentiment over de kansen van woningzoekenden alleen maar negatiever is geworden. (NOS Nieuws, 01 juli 2026) Lees verder ...

De Tweede Kamer heeft ingestemd met de Wet bevordering wooncoöperaties. Deze initiatiefwet van SP-Kamerlid Sandra Beckerman moet het eenvoudiger maken om zelf een wooncoöperatie op te zetten. Zo krijgt de wooncoöperatie een breed toepasbare en duidelijke definitie in de Woningwet. Verder spoort de wet gemeenten aan om beleid vast te stellen om deze woonvorm te stimuleren. (Persbericht ministerie van BZK, 30 juni 2026) Lees verder ...

De woningnood is hoog. Sommige mensen zijn hierdoor aangewezen op een recreatiewoning en verkeren in onzekerheid over hun toekomst. Daarom wil het kabinet zekerheid en duidelijkheid bieden aan deze permanente bewoners en uitvoeringsproblemen oplossen.  Het uitgangspunt van de minister is dat de situatie van bewoning onveranderd blijft voor bewoners van recreatiewoningen, tenzij er voor gemeenten redenen zijn om te handhaven zoals bijvoorbeeld bij ondermijning. Bewoners kunnen nooit zomaar op straat komen te staan.  (Persbericht ministerie van BZK, 03 juli 2026) Lees verder ...

Gemeente Amsterdam heeft in 2025 goede resultaten geboekt bij de aanpak van leegstand en woonfraude. Door betere samenwerking en een gerichte aanpak zijn er 1.836 woningen gered van leegstand of illegaal gebruik. Deze huizen zijn nu weer beschikbaar voor Amsterdammers die een woning zoeken. (Persbericht gemeente Amsterdam, 03 juli 2026) Lees verder ...

Asielminister Bart van den Brink voert de druk op Westland verder op. De gemeente komt onder actief toezicht te staan, omdat zij volgens hem te weinig opvangplekken voor asielzoekers regelt. Werkt Westland niet alsnog mee, dan kan de minister uiteindelijk zelf ingrijpen. (Omroep West, 06 juli 2026) Lees verder ...

Binnensteden zitten midden in een transformatieopgave. Veranderend consumentengedrag, woningbouwopgaven, maatschappelijke ambities en toenemende druk op de ruimte vragen om een bredere functiemix. Ruimte die vrijkomt, wordt vaak ingevuld met horeca, dienstverlening of wonen. Tegelijkertijd groeit de vraag naar ruimte voor werkfuncties. Voor dit project van City Deal Dynamische Binnensteden heeft Stec Groep een handreiking gemaakt die verkent hoe binnensteden beter benut kunnen worden voor werkfuncties. Het vertrekpunt is niet dat alle werkfuncties overal (moeten) kunnen landen, maar dat bewuster kan worden gestuurd op de juiste functie op de juiste plek. Daarmee ontstaat ruimte om binnenstedelijke leegstand en onderbenutting aan te pakken én tegelijkertijd de druk op bedrijventerreinen te verlichten. (Agenda Stad, 30 juni 2026) Lees verder ...

Kleine ondernemers zijn al zestien kwartalen op rij minder bereid om te investeren in hun bedrijf. Dat blijkt uit de nieuwste editie van de Kleinbedrijf Index, een gezamenlijk initiatief van Qredits, Hogeschool Utrecht en ONL voor Ondernemers. Toch laat de twintigste editie ook een duidelijk lichtpunt zien: ondernemers die vaker cursussen, scholing of events volgen, investeren aantoonbaar meer in hun bedrijf. (Hogeschool Utrecht, 01 juli 2026) Lees verder ...

De ontwerp-Omgevingsvisie van Noord-Holland biedt volgens het Economisch Forum te weinig ruimte voor economische ontwikkeling. Voorzitter van de ondernemersvereniging, Friso de Zeeuw, pleit voor 500 hectare extra bedrijventerrein erbij. De provincie bestrijdt dat beeld en stelt dat slim ruimtegebruik, herstructurering en clustering minstens zo belangrijk zijn als uitbreiding.  (Stadszaken, 01 juli 2026) Lees verder ...

Digitale infrastructuur is onmisbaar voor het dagelijks leven van inwoners en de economie van Noord-Holland. Door de snelle groei van datagebruik en kunstmatige intelligentie (AI) neemt de behoefte aan datacenters en rekencapaciteit sterk toe. (Persbericht provincie Noord-Holland, 01 juli 2026) Lees verder ...

“Minister, bundel de regionale krachten en pak de regie op de defensie-industrie.” Die oproep doen wij aan minister Yeşilgöz na de presentatie van Samen Voorwaarts, de Defensienota 2026. Nauwere samenwerking tussen overheid, bedrijven en kennisinstellingen is essentieel om de krijgsmacht snel en toekomstbestendig te versterken. Daarom is er nu het nationaal plan ‘Nederlandse industrie bouwt mee aan de veiligheid van Europa’. (Persbericht provincie Gelderland, 30 juni 2026) Lees verder ...

Internationale organisaties zijn belangrijk voor Den Haag. Ze zorgen voor veel banen. En ze brengen bezoekers en veel geld naar de stad. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van Decisio. De gemeente liet dit onderzoek doen. In 2025 waren er 520 internationale organisaties in de regio Den Haag. Dat zijn er 29 meer dan de vorige keer. Sinds 2005 groeide het aantal met 211%. Dat is meer dan 3 keer zoveel. (Persbericht gemeente Den Haag, 30 juni 2026) Lees verder ...

Het realiseren van wind- en zonprojecten stagneert, terwijl richting 2040 nog veel meer opwek nodig is. Woningbouw, bedrijvigheid, mobiliteit en geopolitieke spanningen maken meer en lokale energie urgenter. Tegelijk zorgen dezelfde knelpunten die regio's al jaren signaleren, dat de ontwikkeling van energieprojecten stagneert. Regio’s vragen om doorbraken op voortslepende knelpunten, betere financiële prikkels om netcongestie aan te pakken en een helder nationaal verhaal over nut en noodzaak van de energietransitie. (Nationaal Programma Regionale Energiestrategie, 01 juli 2026) Lees verder ...

Uit een scenario-analyse in een nieuwe TNO-studie naar de betaalbaarheid van energie, blijkt dat wanneer huishoudens hun woning isoleren en overstappen op elektrisch rijden, de energie- en brandstofkosten dalen. Zelfs bij langdurig hogere energieprijzen komt de energiequote, het aandeel van het inkomen dat aan energie wordt besteed, dan gemiddeld lager uit dan in de huidige situatie. Dit alles blijkt uit een nieuwe TNO-studie naar de betaalbaarheid van energie voor huishoudens in de periode 2019-2024. (TNO Nieuws, 01 juli 2026) Lees verder ...

Er is in Nederland nog geen goed beeld van welke chemische stoffen in het lichaam van mensen terechtkomen en in welke hoeveelheid. De Gezondheidsraad adviseerde de overheid daarom in 2024 om 100 stoffen in bloed en urine te meten (humane biomonitoring) en om dit elke vijf jaar te doen bij een groep van 1.500 mensen die een afspiegeling is van de Nederlandse bevolking. Het RIVM heeft nu in kaart gebracht hoe zo’n meetprogramma eruit kan komen te zien. (RIVM, 02 juli 2026) Lees verder ...

Het kabinet stelt € 450 miljoen beschikbaar voor de bouw van de eerste grootschalige ondergrondse waterstofopslag van Nederland: project HyStock in Zuidwending. Nederland beschikt hiermee op tijd over voldoende opslagcapaciteit voor waterstof.  (Persbericht ministerie van Economische Zaken en Klimaat, 03 juli 2026) Lees verder ...

Vanaf 2027 wordt het geld uit het provinciefonds op een andere manier verdeeld tussen provincies. Het is de 12 provincies gezamenlijk gelukt onderling tot overeenstemming te komen over een voorstel voor de nieuwe verdeling van het provinciefonds. Het kabinet heeft dit voorstel omarmd. Dat schrijven minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en staatssecretaris Eelco Eerenberg van Financiën in een brief aan de Tweede Kamer. (Persbericht ministerie van BZK, 03 juli 2026) Lees verder ...

Het gaat pas goed met Nederland als het overal in ons land goed gaat. Het kabinet ziet het versterken van regio’s als een van de fundamenten voor een sterk Nederland en wil zich actief inzetten om regio’s te ondersteunen en te versterken. Om dit te bereiken zal er intensief worden samengewerkt aan strategische kansen in regio’s die zowel voor de regio als voor het Rijk belangrijk zijn. Dit krijgt eind 2026 zijn neerslag in een werkwijze voor samenwerking. Ook wordt gewerkt aan een visie op de regio. (Persbericht ministerie van BZK, 01 juli 2026) Lees verder ...

Op 1 juli is de perspectiefnota 2027-2030 vastgesteld door Provinciale Staten van provincie Flevoland. Om ook in de toekomst te kunnen bouwen aan de opgaven, zoals woningbouw, de energietransitie en digitalisering, en ambities zijn duidelijke keuzes nodig. In de Perspectiefnota 2027-2030 schetst het college van Gedeputeerde Staten hoe Flevoland de komende jaren richting geeft aan deze opgaven en welke investeringen daarvoor nodig zijn. (Persbericht provincie Flevoland, 03 juli 2026) Lees verder ...

- Kamerbrief over voortgang energiebeleid gebouwde omgeving

e komende jaren moeten er veel woningen worden (bij)gebouwd. Een vraag die bij velen speelt, is of en hoe de nieuwbouw bereikbaar kan worden gemaakt. Adviesbureau VINU en de G4 organiseerden een kennissessie over ‘investeringskracht door overtuiging.’ Oftewel: met welk verhaal wordt infrastructuur daadwerkelijk tot realisatie gebracht? In een tijd waarin er eerder minder dan meer geld voor bereikbaarheid wordt uitgetrokken is dat geen overbodige vraag, zo blijkt. (Gebiedsontwikkeling.nu, 02 juli 2026) Lees verder ...

Het gebruik van de elektrische fiets in Nederland neemt sterk toe, vooral onder jongeren en jongvolwassenen. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM. Het percentage jongeren (12 t/m 17 jaar) onder fietsende jongeren dat elektrisch fietst, steeg tussen 2021 en 2025 van 11 naar 29 procent. Een kwart van deze jongeren maakt gebruik van een fatbike. Bij de jongvolwassenen (18 t/m 24 jaar) steeg het gebruik van de elektrische fiets tussen 2021 en 2025 van 8 naar 27 procent.  (RIVM, 02 juli 2026) Lees verder ...

In Den Haag rijden steeds meer vrachtwagens en bedrijfsbusjes. De gemeente onderzoekt oplossingen om deze drukte te verminderen en meer ruimte te maken. Deze staan in haar nieuwe Actieprogramma Stadslogistiek 2026-2030. Doelen zijn minder overlast, meer verkeersveiligheid en een betere bereikbaarheid. Ondernemers werken hieraan mee. (Persbericht gemeente Den Haag, 02 juli 2026) Lees verder ...

Als gevolg van de vergrijzing neemt het aantal mensen met een AOW-uitkering toe. Om het systeem betaalbaar te houden is de AOW-leeftijd sinds 2013 geleidelijk verhoogd. In 2012 lag de AOW-leeftijd nog op 65 jaar, sinds 2024 is dat 67 jaar en in 2028 stijgt de AOW-leeftijd verder met drie maanden. Toch betekent dat niet dat iedereen tot de AOW-leeftijd kan en blijft doorwerken. De arbeidsdeelname van 60-plussers neemt al vóór het bereiken van de AOW-leeftijd af. (ESB, 01 juli 2026) Lees verder ...

Provincie en Staatsbosbeheer voeren de komende vijf jaar grootschalige herstelmaatregelen uit in veengebied de Weerribben. Daarvoor ontvangen zij, samen met partners, een Europese LIFE-subsidie van € 4.206.913 via het project REWETPeat4LIFE. (Persbericht provincie Overijssel, 01 juli 2026) Lees verder ...

In the first quarter of 2026, house prices in the EU rose by 5.1%, while rents increased by 3.0% compared with the first quarter of 2025. Compared with the fourth quarter of 2025, house prices increased by 1.2% and rents by 0.7%. Between 2025 and the first quarter of 2026, house prices in the EU increased by 2.9% and rents by 1.8%.